Laxmi P. Devkota

अन्त्यमा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

पिल्पिल तारा, पिल्पिल तारा उस घरको त्यो मेरो दीप ।

जीवनको त्यो अस्ताचलमा नरहोस् कालो मेघ समीप ।।

शान्त रहोस्, शान्त रहोस् दिनको अन्त्य उज्यालो आकाश ।

नचलोस् नचलोस् झोंका यौटा प्रबल संवेग अशान्त बतास ।।

 

साँझको त्यो अन्तिम घण्टा मन्द बजाअोस् एक पुकार ।

दिनको पलक निमीलन कोमल अनि अँध्यारो संसार ।।

सुन्दर दिव्य यो रङ्गभूमि एक आखिरी दर्शन ।

एक पछिल्लो दृश्य उज्यालो अनि जुटेका पलक नयन ।।

 

अनन्तताको नभमा फेरि फुका चराको शान्त उडान ।

आँगन छोडी, काननबिचमा गुँडमा फेरि अन्तरध्यान ।।

Segments

जीवन / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

बिउँझी रोदनमा कलिलो

   मधुरो उषाको मोहनीमा ।

      बैंस-वसन्त विहार सपना

         कुसुमाकरको ध्वनिमा ।।

 

प्रेम चकोर, जुनेली जादू,

   शराब नशामा, चमक नजरमा ।

      सुन्दरमा सब, विशाल विलासी

         सुखमा, कोमल स्पन्दनमा ।।

 

नव नव झल्का, देश बिराना

   अभिलाषाका उच्च उडान ।

      अौपन्यासिक रङ्ग र लहरी

         हलुका मुटुको हलुका गान ।।

Segments

जीवन वन / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

जादूगर्नी छ माया, उसपछि वनमा लोभिएको शिकारी

बिर्सी माता पिता नै, घर, स्वजन, सबै राज्य छाडेर भारी ।

भुल्छौं हामी अनेकौं झिलिमिलिहरुमा, मोह प्याला लिएर

आई आँधी सबै त्यो उडिकन चलदामा पशू झैं भएर ।।

 

प्यालामा गुम्छ सारा भुलि अरतिहरू, बिर्सिहाल्छौं स्वदेश

सामग्रीमा विलासी घुमि घुमि रहँदा जान्छ सच्चाइ, होश ।

आफ्नो देखी अवस्था पछि पछि पछुतो लागि रोएर हिंड्छौं

आफू रोकेर बस्ने जति, पथ मिलदा स्वर्गको तर्फ बढ्छौं ।।

 

हाम्रो हो स्वर्ग राम्रो घर, जन त्यसमा देवता छन् उज्याला,

Segments

सम्झना / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

जब पृथिवीमा बादल आउँछ

    जीवनमाथि विषाद

जब बर्षन्छन् आँसु झरी

    उरमा शुष्क उजाड

जब सब तर्क बिलौना बन्छन्

    पीडा मनका याद

भूकम्पपछिका स्वप्न शहर

    सम्झनु औंसी रात

 

चिच्याहट मरुभूमिमा, पुग्दछ हात निधार

जीवन, बन्दछ धिक्कार, सफल बलीटो पार ।

गर्छु बिरानो निष्ठुरी संसार-जङ्गलभित्र पुकार

जब जिउन नै बन्दछ बोझा, मनमा हाहाकार ।

तब सम्झन्छु आँसु अडाई पलकविषे तिमीलाई

 

सम्झनामा खिल्दछ उपवन

    रङ्ग र रस पाई ।

Segments

कुहु-कुहु / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

को हँ ? को हँ वनमा कुन को हो

गर्छ क्या कुहुकुहू सुन ओहो !

हैन हैन म त हैन म हैन

को हँ को हँ तर को चिनिँदैन ।

 

फूलमा छ कि ? कि छाँग हरामा ?

वासमा छ कि उ हुन्छ चरामा ।

या मुनातिर ? कि एक मुनामा ?

हुन्छ भान सपना विपनामा ?

 

को हँ को हँ म त चिन्दिन हेर

झल्किँदो रस अनेक लिएर ।

लुक्छ को भन वसन्त फुलाई

यो सवाल रसिलो छ मलाई ।

 

को हँ ? को हँ सित सोध्छ सारा

बालचित्त लहरी रसधारा ।

को बनाउँछ वसन्त रंगीन

सिर्जनाहरू गरेर नवीन ।

Segments

पैसा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

Laxmi prasad Devkota

पैसा छ क्या चमकदार र मोलवाला

आँखा हुने जगतका यसमै उज्याला ।

          क्या गोलगोल अनमोल छ चट्ट बान्की

          यो हातमा हुन गए मन उड्छ सन्की ।।

संसार गोल छ धनै पनि बाटुलो छ

पैसा यही सब कुराहरूमा ठूलो छ ।

          पैसा भए हृदयमा सुखले खुलो छ

          पैसा यही सकल रोगविशे मुलो छ ।।

पैसा छ जे छ अनि के यहाँ र फेरि

पैसा भए कम जगत् छ हुने अँधेरी ।

          पैसा छ शेर, धन औ बल तेज जान

Segments

सिंह र मूसा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

थियो गर्मी वेला हपहप थियो घाम बहुत

बले झैँ आकाशै दनदन थियो धप्धपसित ।

 

बडो मानी गर्मी रुखतल सुती शीतलसित

झिकी जिभ्रो खस्रो ढलकसँग लेटी सुखसित ।।

 

थियो यौटा ठूलो सकल पशुको सिंह वनको

दुवै चिम्ली आँखा सुखसँग डटेको अति निको ।

 

छहारी हाँगाको हृदयकन ठण्डा गरिदिने

चरा बस्ने बोल्ने तलतिर रहेको सुख दिने ।।

 

बडो मस्ती पाई सुखसँग निदाईकन त्यहाँ

रहेको वेलामा सकल पशुको इन्द्र सुखमा ।

 

जरा बाङ्गा खोपी तलतिर बसेको अलिकति

त्यहाँ निस्के मूसा खुरुरुरु गरी दौडन कति ।।

Segments

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा / गोपाल पराजुली

खोज्छन् सबै सुख भनी सुख त्यो कहाँ छ ?
आफू मिटाई अरूलाई दिनु जहाँ छ ।

यो माथिको कविताका लेखक महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा हुन् । उनको जन्मं १९६६ साल कात्तिक २७ गते काठमाडौंको डिल्लीबजार धोबीधाराटोलमा भएको हो । उनका बाबुको नाउँ तिलमाधव देवकोटा हो र आमाको नाउँ अमरराज्यलक्ष्मीदेवी हो । लक्ष्मीप्रसादको न्वारनको नाउँचाहिँ तीर्थमाधव देवकोटा हो तर लक्ष्मीपूजाको राति जन्मेका हुँदा उनको नाउँ लक्ष्मीप्रसाद रहन गएको हो । लक्ष्मीप्रसाद उनका आमाबाबुका साहिँलो छोरा हुन् । त्यसैले उनका छिमेकीहरूले उनलाई साहिँला बाजे पनि भन्ने गर्दथे ।

आफ्नै भक्तले डुबाएका देवकोटा / डीपी भण्डारी

Laxmi Prasad Devkotaकुनै पनि मुलुक र त्यहाँका सार्वजनिक क्षेत्रका व्यक्तिको मूल्यांकन गर्नुपर्दा त्यस समाजको बौद्धिक स्तर पनि हेर्नुपर्छ। यस अवस्थामा हामी हाम्रा महाकवि देवकोटा पनि परेको मान्न सक्छौँ। अर्थात् देवकोटाको मूल्यांकन गर्न उनलाई समग्रमा हेर्न खोज्नेहरूले उनका भक्त र प्रशंसक हुँ भन्नेहरूको भनाइलाई पनि हेर्नुपर्ने हुन्छ। हालसम्म देवकोटाका विषयमा जति पनि कुरा आए तीमध्ये केही सही, वास्तविक र वस्तुनिष्ठ भए पनि कतिपयचाहिँ काल्पनिक र अव्यावहारिक नै छन्।

मुनामदन किन यति लोकप्रिय ?/ कुमारबहादुर जोशी

महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको मुनामदन पहिलोपटक मैले आजभन्दा ५२ वर्षअघि अर्थात् २०१६ सालमा एसएलसी जाँच दिन तयारी गर्नेताका पढेको हुँ। त्यतिखेर पनि मैले मुनामदनभन्दा पहिले नै देवकोटाका 'यात्री' र 'मार्ग' नामक दुई कविता पढिसकेको थिएँ। त्यतिबेला देवकोटाका यी दुई कविता एसएलसीको पाठ्यक्रममा समाविष्ट थिए। खासमा यी दुई कविता पढेपछि नै म महाकवि देवकोटाप्रति आकषिर्त भएको हुँ। त्यसरी नै जसरी एसएलसी पाठ्यक्रमकै कविता 'कालमहिमा' पढेपछि कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्यालप्रति आकषिर्त हुन पुगेको थिएँ। यसरी मलाई महाकवि देवकोटाप्रति प्रथमपटक आकषिर्त तुल्याउने र उनको मुनामदन खोजेर पढ्न लगाउने काम कविका उक्त 'यात्री' र 'मार्ग' कविताले नै गरेका थिए।

Segments