Laxmi P. Devkota

बादल / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

हामी सन्तति हौं अगाध जलका

ग्रीष्मर्तुको जन्म हो,

हाम्रो जन्म हुँदा महोत्सव थियो,

सारा उज्यालो सफा,

हाँस्थे सूर्य र छालमा उछलिंदा

टल्पल् गरी नाच्तथे,

टाढासम्म हावा निमन्त्रित थिए,

चल्थे बडा तेजले ।

 

हाम्रो व्योमविहारको मन थियो,

ऊँचा थियो कामना,

हामी सुस्त चढ्यौं सफा किरणका

साना मसीना सिंढी ।

माथी-माथि चढ्यौं मिल्यौं र फिजियौं

आकाशको क्षेत्रमा

बोकी चल्छ हवा डुलाउन जगत्

डाँडा, पुरी, जङ्गल ।

 

हेर्छौं दिव्य प्रदर्शिनी पृथिवीको,

डाँडा र मैदानको

Segments: 

पाप लाग्छ / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

नटिप्नु हेर कोपिला !

नचुँड्नु पाप लाग्दछ ।

नच्यात्नु फूल नानि हो !

दया र धर्म भाग्दछ ।।

 

नछोप्नु है चरी बरी

सराप आँसु लाग्दछ ।

नमार्नु जन्तु है कुनै

बसेर काल जाग्दछ ।।

 

न घाउ चोट लाउनू

सडेर चित्त पाक्दछ ।

धूलो नफेक्नु नानि हो !

उडेर भित्र ढाक्दछ ।।

 

हिलो नखेल्नु फोहरी

खराब दाग लाग्दछ ।

न चित्त है दुखाउनु

डसेर आँसु बग्दछ ।।

 

बनेर फूल झैं सधैं

हँसाउनू सुवास दी ।

सधैं रमाउनू जगत्

रमेर नित्य आश दी ।।

 

Segments: 

पल्टन / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

ढरर ढम्म ढरर ढम्म

ढ्वाङ् ठोक सारा !

आज जानुपर्छ नानी

देशनिंति प्यारा !

 

लेऊ हात हात लाठी

लाम लाग सारा ।

मार्न जाऊ देश शत्रु

पोख्न रगत धारा ।।

 

पात पीं पीं लौ बजाऊ

छरन अबीर लावा ।

वान् टु वान टु कदम चाल

गर्न हिंड्न धाबा ।।

 

आज जानुपर्छ हामी

देश-निंति सारा ।

ढरर ढम्म ढरर ढम्म

ढ्वाङ ठोक सारा ।।

 

तालिमी छ आजलाई

छन् लडाइँ हाम्रा ।

बन्नुपर्छ है सिपाही

हृदय स्थिर र चाम्रा ।।

 

मर्नुमै छ स्वर्ग हेर !

Segments: 

अन्त्यमा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

पिल्पिल तारा, पिल्पिल तारा उस घरको त्यो मेरो दीप ।

जीवनको त्यो अस्ताचलमा नरहोस् कालो मेघ समीप ।।

शान्त रहोस्, शान्त रहोस् दिनको अन्त्य उज्यालो आकाश ।

नचलोस् नचलोस् झोंका यौटा प्रबल संवेग अशान्त बतास ।।

 

साँझको त्यो अन्तिम घण्टा मन्द बजाअोस् एक पुकार ।

दिनको पलक निमीलन कोमल अनि अँध्यारो संसार ।।

सुन्दर दिव्य यो रङ्गभूमि एक आखिरी दर्शन ।

एक पछिल्लो दृश्य उज्यालो अनि जुटेका पलक नयन ।।

 

अनन्तताको नभमा फेरि फुका चराको शान्त उडान ।

आँगन छोडी, काननबिचमा गुँडमा फेरि अन्तरध्यान ।।

Segments: 

जीवन / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

बिउँझी रोदनमा कलिलो

   मधुरो उषाको मोहनीमा ।

      बैंस-वसन्त विहार सपना

         कुसुमाकरको ध्वनिमा ।।

 

प्रेम चकोर, जुनेली जादू,

   शराब नशामा, चमक नजरमा ।

      सुन्दरमा सब, विशाल विलासी

         सुखमा, कोमल स्पन्दनमा ।।

 

नव नव झल्का, देश बिराना

   अभिलाषाका उच्च उडान ।

      अौपन्यासिक रङ्ग र लहरी

         हलुका मुटुको हलुका गान ।।

Segments: 

जीवन वन / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

जादूगर्नी छ माया, उसपछि वनमा लोभिएको शिकारी

बिर्सी माता पिता नै, घर, स्वजन, सबै राज्य छाडेर भारी ।

भुल्छौं हामी अनेकौं झिलिमिलिहरुमा, मोह प्याला लिएर

आई आँधी सबै त्यो उडिकन चलदामा पशू झैं भएर ।।

 

प्यालामा गुम्छ सारा भुलि अरतिहरू, बिर्सिहाल्छौं स्वदेश

सामग्रीमा विलासी घुमि घुमि रहँदा जान्छ सच्चाइ, होश ।

आफ्नो देखी अवस्था पछि पछि पछुतो लागि रोएर हिंड्छौं

आफू रोकेर बस्ने जति, पथ मिलदा स्वर्गको तर्फ बढ्छौं ।।

 

हाम्रो हो स्वर्ग राम्रो घर, जन त्यसमा देवता छन् उज्याला,

Segments: 

सम्झना / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

जब पृथिवीमा बादल आउँछ

    जीवनमाथि विषाद

जब बर्षन्छन् आँसु झरी

    उरमा शुष्क उजाड

जब सब तर्क बिलौना बन्छन्

    पीडा मनका याद

भूकम्पपछिका स्वप्न शहर

    सम्झनु औंसी रात

 

चिच्याहट मरुभूमिमा, पुग्दछ हात निधार

जीवन, बन्दछ धिक्कार, सफल बलीटो पार ।

गर्छु बिरानो निष्ठुरी संसार-जङ्गलभित्र पुकार

जब जिउन नै बन्दछ बोझा, मनमा हाहाकार ।

तब सम्झन्छु आँसु अडाई पलकविषे तिमीलाई

 

सम्झनामा खिल्दछ उपवन

    रङ्ग र रस पाई ।

Segments: 

कुहु-कुहु / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

को हँ ? को हँ वनमा कुन को हो

गर्छ क्या कुहुकुहू सुन ओहो !

हैन हैन म त हैन म हैन

को हँ को हँ तर को चिनिँदैन ।

 

फूलमा छ कि ? कि छाँग हरामा ?

वासमा छ कि उ हुन्छ चरामा ।

या मुनातिर ? कि एक मुनामा ?

हुन्छ भान सपना विपनामा ?

 

को हँ को हँ म त चिन्दिन हेर

झल्किँदो रस अनेक लिएर ।

लुक्छ को भन वसन्त फुलाई

यो सवाल रसिलो छ मलाई ।

 

को हँ ? को हँ सित सोध्छ सारा

बालचित्त लहरी रसधारा ।

को बनाउँछ वसन्त रंगीन

सिर्जनाहरू गरेर नवीन ।

Segments: 

पैसा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

पैसा छ क्या चमकदार र मोलवाला

आँखा हुने जगतका यसमै उज्याला ।

          क्या गोलगोल अनमोल छ चट्ट बान्की

          यो हातमा हुन गए मन उड्छ सन्की ।।

संसार गोल छ धनै पनि बाटुलो छ

पैसा यही सब कुराहरूमा ठूलो छ ।

          पैसा भए हृदयमा सुखले खुलो छ

          पैसा यही सकल रोगविशे मुलो छ ।।

पैसा छ जे छ अनि के यहाँ र फेरि

पैसा भए कम जगत् छ हुने अँधेरी ।

          पैसा छ शेर, धन औ बल तेज जान

Segments: 

सिंह र मूसा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

थियो गर्मी वेला हपहप थियो घाम बहुत

बले झैँ आकाशै दनदन थियो धप्धपसित ।

 

बडो मानी गर्मी रुखतल सुती शीतलसित

झिकी जिभ्रो खस्रो ढलकसँग लेटी सुखसित ।।

 

थियो यौटा ठूलो सकल पशुको सिंह वनको

दुवै चिम्ली आँखा सुखसँग डटेको अति निको ।

 

छहारी हाँगाको हृदयकन ठण्डा गरिदिने

चरा बस्ने बोल्ने तलतिर रहेको सुख दिने ।।

 

बडो मस्ती पाई सुखसँग निदाईकन त्यहाँ

रहेको वेलामा सकल पशुको इन्द्र सुखमा ।

 

जरा बाङ्गा खोपी तलतिर बसेको अलिकति

त्यहाँ निस्के मूसा खुरुरुरु गरी दौडन कति ।।

Segments: 

Pages

Comments

Subscribe to Laxmi P. Devkota
Online Sahitya is an open digital library of Nepali Literature | Criticism, Essay, Ghazal, Haiku, Memoir, Personality, Muktak, News, Play, Poem, Preface, Song, Story, Translation & more

Partners

psychotherapy in kathmandu nepal elearning nepal Media For Freedom