Loading

Ranga

सात सय वर्ष पुरानो पौभा

700 Years Old Pauva Nepali Ard१३ औं शताब्दीमा नेपाली कलाकार अरनिको ८० जना कालिगड सहित तिब्बत गए । तिब्बत पुगेको दोस्रो वर्षमै उनले त्यहाँ सुवर्ण चैत्य निर्माण सकाए, यसपछि युआन वंशका संस्थापक सम्राट कुब्लाई खानको दरबारमा पुगे । कलाकारिताबाट प्रभावित भएर उनलाई तिब्बतकै साक्या गुम्बाका संघनायक पाहसपाले खानको दरबार लगेका थिए । खानले अरनिकोको कला परीक्षणका लागि बिगि्रराखेको ढलोटको एउटा पुरानो मूर्ति मर्मत गर्न लगाए । अरनिकोको कौशलबाट उनी यसरी प्रभावित भए कि भर्खरै बनाउँदै गरेको नयाँ राजधानी तातु (बेइजिङ) मा उनलाई विशाल श्वेत चैत्य बनाउन आदेश दिए । त्यो समय त्यहाँ चैत्य मात्रै बनेन, नेपाली कलाहस्तीले मूर्तिहरू र पौभाहरू पनि बनाए । पछि त्यही थलोमा अरनिको मूर्तिसमेत ठडयाइयो ।

Segments: 

चित्रमा दैनिकी/ केशवराज खनाल

मानव जन्मदेखि नै हरक्षण हर पल केही नयाँ कुरा देखिरहेको वा अनुभव गरिरहेको हुन्छ । यही अनुभव नै उसको जीवनमा सिकाइको अभ्यास पनि हो । यसै सिकाइको क्रममा कलाकारिता विधालाई समात्न पुगेका युवा कलाकार मदन श्रेष्ठको पहिलो एकल कला प्रदर्शनी काठमाडौँको लाइट एण्ड सेड ग्यालरीमा देख्न पाइयो ।

Segments: 

नटाँगिएको चित्रकला/ रामकृष्ण भण्डारी

कलाकार कुलमानसिंह भण्डारीले जनआन्दोलनका विषयमा रचना गरी बनाएको चित्र (कला) प्रदर्शनीमा किन टाँगिएको थिएन ? अहिले पनि मेरा मनमा नबिर्सने छाप रहेको छ । बुबाका मनमा त यस्ता घटना धेरै सँगालिएका थिए होलान् । मैले अनुमान गरिरहेका छु । बुबाको चित्रलाई क्रान्तिकारी चित्रकला भनेर त्यस प्रदर्शनीमा नटाँगिएको होला । उहाँले अनुमान गर्नुभएको थियो । बुबाले दर्शन र सिद्धान्तका अनेकौँ चित्रकारितामा आफूलाई समर्पण गर्नुभएको थियो ।

पुरस्कारको मापदण्ड/ तीर्थ निरौला

काठमाडौ, अषाढ ४ / नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानले हालै बृहत् कला प्रदर्शनी तथा प्रतियोगिता आयोजना गर्‍यो । प्रदर्शनीमा सम्पूर्ण जिल्लाका कलाकारका कृति समेटिएका थिए । प्रतिष्ठानका निम्ति यस्तो कार्यक्रम पहिलो भए पनि नेपाली कला समाजका निम्ति यो नौलो थिएन । तथापि यस प्रदर्शनीमा पहिलेभन्दा केही नयाँ थप आकर्षणचाहिं थिए । जस्तो कि, कार्यक्रममा प्रतिस्थापन कला, मिथिला कला, भवन डिजाइन र कलालेखन तथा प्रसारणलाई पुरस्कार वा सम्मान दिने प्रचलनको आरम्भ आदि तर भवन 'डिजाइन' लाई पुरस्कार दिइने थालनी अत्यन्त अमिल्दो र भ्रान्तिपूर्ण छ । भवन डिजाइनलाई गरिनुपर्ने प्रोत्साहन ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानको प्रक

Segments: 

नेपाली ललितकलामा समावेशी स्वरूप/ ज्ञानेन्द्र विवश

आज समयले प्रत्येक मानिसलाई आफ्नो हैसियत, अवसर, अधिकार आदिको खोजीमा अग्रसर गराइरहेको देखिन्छ । राज्यले समेत सबैमा त्यो समानताको अवसर प्रदान गर्न नीति-निर्माण तहबाटै कार्ययोजनाहरू प्रारम्भ गरिरहेको छ । एक प्रकारले भेद्भावरहित समाज तथा समानताको भावनासहितको राष्ट्रिय परिकल्पनामा राज्यले अग्रगमनको सोच बनाइरहेको छ । समावेशीकरणको यो आवाज र यो मुद्दाले वर्तमान समयमा विविध जाति, भाषा, धर्म, क्षेत्रका बहुसङ्ख्यक समुदायलाई प्रतिनिधित्व गर्दै आएको छ । यसमा पनि समाजले उपेक्षा गरिरहेका वर्ग तथा समुदायलाई बढीभन्दा बढी समेट्नुपर्ने आवाजहरू पनि मुखरित भइरहेका छन् । त्यसैले यो समावेशीको अभियानमा आज अल्पसङ्ख्

Segments: 

नवआधुनिक रङ्गमञ्चको वर्ष/ कृष्ण शाह यात्री

"नाटकलाई यथार्थको उद्घाटनसित मात्र नजोडी सामाजिक हितसँग पनि जोडेर हेरिन्छ र त्यसै प्रयोजनका लागि नाटक लेखिनु पर्छ ।" महान नाटककार बालकृष्ण समले धेरै अघि उठाएको यो विषयले अहिले नेपाली रङ्गमञ्चामा फराकिलो भूमी पाएको छ । हुन त कला र साहित्यका हरेक अङ्ग समाजसित गाँसिएको हुन्छ । समाज ती विधाहरूबाट प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष निर्देशित भइरहेकै हुन्छ । यहाँ रङ्गमञ्चको सामाजिक उत्तरदायित्वप्रतिको भूमिकाको मात्र चर्चा गर्न खोजिएको होइन । आजको नवआधुनिक रङ्गमञ्चको मुहार कस्तो छ र गत वर्ष यसअर्थमा कस्तो रहृयो भन्ने दृश्य उल्लेख गर्न लागिएको हो ।

Segments: 

नेपाली कलामा हलचल/ केशवराज खनाल

नेपाली कला क्षेत्रमा बितेको वर्षले केही न केही छाप छोडेर गएको छ । अन्य वर्षको तुलनामा २०६७ साल अलि बेसीनै हलचल युक्त रहृयो । गत वैशाख ३ गते नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पदाधिकारीहरूले सपथ लिएपछि एकेडेमीको स्व्ाागत गर्ने र विरोध गर्ने क्रम पनि सुरू भयो । एकेडेमी गठन प्रक्रिया गलत भएको जिकिरका साथ पुन गठन गरिएको एकेडेमीले पनि पहिलाको जस्तै सबै विधालाई समेट्न सकेन र क्षेत्रगत रूपमा पनि नियुक्ति नभएको विरोधमा केही कलाकार र कला संस्थाहरू मिलेर अर्को छुट्टै संस्था गठनगरे जसलाई नेपाल प्राज्ञिक परिषद् नाम दिइयो ।

Segments: 

आफ्ना सृजनाभित्र छेत्रलाल / रमेश खनाल

नेपाल आर्ट काउन्सिल बबरमहलमा पोखरेली वरिष्ठ कलाकार छेत्रलाल कायस्थका "भ्वाइस अफ कलर" नामक एकल प्रर्दशनी फागुन २७ गतेदेखि चैत १ गतेसम्म (२०६७) आयोजना भएको थियो । यस प्रदर्शनीमा उहाँका ३२ थान साना-ठूला, चालिसदेखि एक लाख मूल्य पर्ने चित्रहरू प्रदर्शित गरिएका थिए।

Author: 
Segments: 
Subscribe to Ranga