Memoir Personality

संस्मरण व्यक्तित्व 

गुरुजी ट्याक्सीमा छुस छ ?/ विश्वासदीप तिगेला

केही समय अघिको कुरा हो । निक्कै लामो समय परदॆशमा विताएर सम्भवत मेरो जीवन अवधिमा आएको एकमात्र अवसर संविधान सभाको चुनावको लागि घरदेश पुगेको थिए । धेरै कुरा उमेरमा निर्भर रहन्छ भन्ने हाम्रो मान्यता अनुसार यस पटक मलाई मोटर वाइकमा मनखुसी हुइकिन मन लागेन । काठमाण्डौको अस्तब्यस्त ट्राफिक ब्यवस्थाले त झन राजधानी एकैछिन पनि नबसुँ झैँ लाग्यो । चुनाव ताका साच्चै नै काठमाण्डौ राज्य विहीन थियो । कुनै ब्यक्तिले कसैको कतैको डर मान्ने गरेको पाइन । स्वयं आफू जोगिनु नै सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि जस्तो लाग्थ्यो ।

महाकविको गोप्य तमसुक / रोचक घिमिरे

म केटाकेटी छँदा पिताजीको कोठामा बेलाबेलामा उहाँका समकालीन साथी-सङ्गातीहरूको जमघट भएको देख्दथेँ । त्यहाँ आउने व्यक्तिहरू को हुन् ? के गर्छन् ? भन्ने चासो हुँदैनथ्यो । सात-आठ वर्षको भएपछि मात्र मैले ती पाहुनाहरूको महत्वबारे अलिअलि जानकारी पाएँ ।

डायमन शमशेर राणा / सन्त गाहा मगर

श्री ३ जङ्गबहादुर राणाले बेलायतपछि गरेको फ्रान्स यात्रा इतिहास प्रसिद्ध छ। उनका सन्तति डायमन शमशेर राणाको पेरिस भ्रमण पनि कम रोचक छैन। उनको पहिलो कृति वसन्ती (वि.सं. २००६) को अनुवाद छाप्न स्थानीय प्रकाशकले डायमनलाई सम्पूर्ण खर्च बेहोरेर पेरिस बोलाएछन्। त्यहाँ पुगेको भोलिपल्ट प्रकाशकले कारमा राखेर शहर घुमाउन लगेछन्। त्यही क्रममा उनलाई बिक्रीमा रहेका बङ्गलाहरू देखाउँदै रोज्न लगाइएछ।

शशि भण्डारी लेकालीदेखि विचलनसम्म / जयदेव भट्टराई

यसपालिको फागुनले वैगुन गरेर गयो नेपाली साहित्यलाई । डायमनशम्सेर राणा, शशि भण्डारी, हृषीकेश उपाध्याय जस्ता स्रष्टालाई एकैपटक गुमाउनुपर्‍यो । उपन्यास लेखेर तयार पार्ने, 'मेरो म' नामक संस्मरणको कृति प्रकाशित गर्ने कृष्णप्रसाद भट्टराईसमेत यही फागुन महिनामै जानुभयो । राजनीति क्षेत्रमा त्यागी, सङ्घर्षशील, सन्त र योद्धाका रूपमा प्रसिद्धि कमाउनुभएका नेपाली काङ्गे्रसका संस्थापक कृष्णप्रसाद भट्टराई राजनीति क्षेत्रमा बौद्धिक व्यक्तित्वको रूपमा सुपरिचित नाम हो । उपन्यास लेखन, संस्मरण प्रकाशनबाट साहित्यिक क्षेत्रमा पनि उहाँले आफूलाई उभ्याउनु भयो । कुनै पार्टीको ठूलो नेता भएपछि उसले बोलेका, भाषण गरेका, प

स्रष्टा गोठालेको सिर्जनात्मक व्यक्तित्व / कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान

बाटोमा फालिराखेको प्रजापरिषद्को पर्चा टिपेको भरमा सिंहदरबारको केरकारमा पर्नुपर्ला भन्ने उसबेलाको केटोलाई के थाहा ? त्यसबेला 'शारदा' मा उनको रचना छापिन लागेको रहेछ आफ्नो उही नामबाट छापिदा झन् दण्डित पो हुने हो कि भन्ने झमेलाबाट जोगिन झट्टपट्ट नाउँको पछाडि उपनाम जोड्छन् 'गोठाले' । त्यस बेलादेखि 'गोठाले' भएको साहित्यकार गोविन्दबहादुर मल्ल यही नामले चिनिन्छन् र हामी सम्बोधन गर्दै आइरहेका छौँ ।

सेतो बाघपछि बल्ल मैले निर्णय गरेँ 'अब लेखक बन्छु'

२०१७ साल पुस १ गते। हनुमानढोकास्थित नेपाल राष्ट्र बैकबाट घर खर्चका लागि पैसा निकालेर बाहिर के निस्किँदै थिए, एकजना शुभचिन्तकले बाटोमै रोकेर भने, 'ल, तपाईं यहाँ। वहाँ सबै कांग्रेसीलाई पुलिसले धमाधम समातेर लाँदैछन्।'
म चकित।
रातिसम्म कुनै गाइँगुइँ थिएन।
म तरुण दलको पहिलो अधिवेशन हुन लागेको टुँडिखेलतिर दौडिएँ। बाटोमै एउटा पुलिस करायो, 'समात यसलाई, समात।'

भावुक साहित्यकार डा. हृषिकेश उपाध्याय / पुण्यप्रसाद खरेल

मैले ऋषिजस्ता हृषिकेश भनेर लेखेथेँ, जुहीको ५८ औं अङ्क अर्थात् डा. हृषिकेश उपाध्याय विशेषाङ्कमा । आज दुई वर्ष नबित्तै उहाँलाई 'भावुक' विशेषण लगाइरहँदा कतै प्रश्न उठ्ने हो कि ?

रचना फिर्ता गर्नुपर्दा

मैले काम गर्ने संस्था राष्ट्रिय वाणिज्य बैङ्कले 'उपहार' नामको त्रैमासिक पत्रिका प्रकाशन गर्ने रहेछ । त्यो पत्रिका बाहिर बजारमा नआउने भएकाले खासै पाठकहरूले भेउ पाएका थिएनन् । सुरूमा यस पत्रिकाभित्र कर्मचारीको तालिम सरुवा बढुवा र कर्मचारीहरूका केही आर्थिक लेख, रचना र सामान्य साहित्यिक रचनाहरू छापिने गरेका रहेछन् र साहित्यिक क्षेत्रमा त्यस पत्रिकाको खासै नाम चलेको रहेनछ । २०४६ सालको परिवर्तनपछि त्यो पत्रिकालाई पनि बजारसम्म पुर्‍याउनुपर्छ भन्ने चर्चा चलेपछि २०४७ सालमा बैङ्क व्यवस्थापनका एक व्यक्ति नियात्राकार देवीचन्द्र श्रेष्ठले जोड गरेपछि कुमार भट्टराई -शार्दुल भट्टराई) र मलाई त्यस पत्रिकाको