Loading

Memoir Personality

मेरो डायरीमा डायमन/ डा. रामदयाल राकेश

डायमनशमशेर राणा नेपाली ऐतिहासिक औपन्यासिक आकाशका कहिल्यै पनि नअस्ताउने उपन्यासकार हुनुहुन्छ, उहाँसँग मेरा कटुमधु-अनुभवहरू अनन्त छन् तर सबैको खुलासा यहाँ गर्न सकिन्न । उहाँसँग मेरो कहिले र कहाँ भेट भयो मलाई यकीन थाहा छैन तर उहाँको नातेदार कुपण्डोल निवासीको घरमा भारतको कोलम्बो योजनाअन्तर्गत प्राध्यापन गर्ने प्रा.डा.

प्रेरणाको एक अनुपम शिखर: झमक/ जगदीश घिमिरे

झमक घिमिरेको हालै प्रकाशमा आएको पुस्तक ‘जीवन काँडा कि फूल’ प्रेरक–साहित्यको एक अनुपम शिखर हो ।

कविजीलाई सम्झिँदा/ माधव घिमिरे

कविवर सिद्धिचरण श्रेष्ठ नेपालीका प्रिय कवि हुनुहुन्छ । साहित्यकारहरूले 'कविजी' भनेर गरिने सम्बोधन उहाँकै निम्ति हुन्थ्यो । फूलमा डुब्ने पुतलीजस्तै बारबार एक ठाउँबाट एकाएक उठेर अर्को ठाउँमा जाने उहाँ अरूसँग असम्पृक्त रहेर नयाँ-नयाँ भावलाई समात्न हिँडिरहे जस्तो लाग्थ्यो । कहिलेकाहीँ गुलाबी ठट्टाको साथ अर्काको विचारलाई खण्डन गर्दै हाँस्ने उहाँ आफ्नै मौलिक चिन्तनमा विश्वस्त हुनुहुन्थ्यो । उहाँ कविताप्रति समर्पित कवि हुनुहुन्थ्यो र जनताका निम्ति कविता लेखेबापत अठार वर्षका निम्ति जेल पर्नुभयो । उहाँको पहिलो विशेषता हो- उहाँ मनमा नलागी कविता नलेख्ने । उहाँ कविताको परिभाषा गरेर त्यस्ौअनुसार

रुसी केटीद्वारा बलात्कार चेष्टा/ मदनमणि दीक्षित

‘स्वेता! ‘ भूमध्यसागरका किनारै•किनार अल्जियर्सदेखि एथेन्स अनि कालासागर तटमा अवस्थित बुल्गेरियाको राजधानी सोफिया, तत्कालीन सोभियत संघका रमणीय शहर कन्स्टान्सा, ढडेस्सा हुँदै सुखुमी जहाजघाटमा उत्रिएको ‘ लित्भा ‘ नामक विशाल रूसी पानीजहाजकी परिचारिकाको नाउँ थियो त्यो। २० वर्ष जतिकी ती केटीले एथेन्सपछिको यात्रामा पानीजहाजको तेस्रो तल्लाको मेरो कोठामा आएर राति एक बजे मसित रतिविलास गर्न मौन अनुरोध गरिन् र मैले इन्कार गरेँ।

नओझिलिनुपर्ने मूर्धन्य स्रष्टा 'हृदय'/ तेजेश्वरबाबु ग्वंगः

मातापिताका कुलघराना अनुरूपका नाम चन्द्रप्रसाद प्रधानका चन्द्र अगाडि 'हृदय' शब्द नै उपसर्गझैं तुल्याएर हृदयचन्द्र बनेका नेपाली वाङ्मयका मूर्धन्य स्रप्टा समीक्षक उनै हुन्, जसलाई नेपाली साहित्यिक संसार सम्मान समर्पण गर्छ । सम्मान आडम्बर गर्दैमा प्राप्तिने उत्कर्ष होइन । सम्मान आत्म उपलब्धिने उपहार हो भन्छु । हृदयचन्द्र उस्तै उत्सर्गका उत्कर्षमूलक सिंह प्रधान हुन् । सिंह प्रधान राणाकालीन शासन व्यवस्थामा प्रदान हुने एक सामाजिक सम्मान शब्द बन्न पुग्यो । उत्साही, प्रबल र तीक्ष्ण मानस कुण्ड भएकालाई 'सिंह' भनिने तत्कालीन सम्मान संस्कार रहेको छेस्को बालापनमा सुन्ने गरेको झझल्को खन्याइरहेछु । बुबा र म

Chakrapani Chalise: Bridge Between Two Eras/ Yuba Nath Lamsal

Chakra Pani CHaliseChakrapani Chalise bridged the two eras of Nepali literature—the romantic period represented by Motiram Bhatta and modern age beginning with Lekhanath Poudyal’s emergence. Motiram Bhatta’s period was indeed a beginning of the renaissance in the Nepali literature. During this period several writers revived and enriched the Nepali language and literature for which Motiram’s role and contribution was colossal.

Language: 

गुरुजी ट्याक्सीमा छुस छ ?/ विश्वासदीप तिगेला

केही समय अघिको कुरा हो । निक्कै लामो समय परदॆशमा विताएर सम्भवत मेरो जीवन अवधिमा आएको एकमात्र अवसर संविधान सभाको चुनावको लागि घरदेश पुगेको थिए । धेरै कुरा उमेरमा निर्भर रहन्छ भन्ने हाम्रो मान्यता अनुसार यस पटक मलाई मोटर वाइकमा मनखुसी हुइकिन मन लागेन । काठमाण्डौको अस्तब्यस्त ट्राफिक ब्यवस्थाले त झन राजधानी एकैछिन पनि नबसुँ झैँ लाग्यो । चुनाव ताका साच्चै नै काठमाण्डौ राज्य विहीन थियो । कुनै ब्यक्तिले कसैको कतैको डर मान्ने गरेको पाइन । स्वयं आफू जोगिनु नै सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि जस्तो लाग्थ्यो ।

महाकविको गोप्य तमसुक / रोचक घिमिरे

म केटाकेटी छँदा पिताजीको कोठामा बेलाबेलामा उहाँका समकालीन साथी-सङ्गातीहरूको जमघट भएको देख्दथेँ । त्यहाँ आउने व्यक्तिहरू को हुन् ? के गर्छन् ? भन्ने चासो हुँदैनथ्यो । सात-आठ वर्षको भएपछि मात्र मैले ती पाहुनाहरूको महत्वबारे अलिअलि जानकारी पाएँ ।

डायमन शमशेर राणा / सन्त गाहा मगर

श्री ३ जङ्गबहादुर राणाले बेलायतपछि गरेको फ्रान्स यात्रा इतिहास प्रसिद्ध छ। उनका सन्तति डायमन शमशेर राणाको पेरिस भ्रमण पनि कम रोचक छैन। उनको पहिलो कृति वसन्ती (वि.सं. २००६) को अनुवाद छाप्न स्थानीय प्रकाशकले डायमनलाई सम्पूर्ण खर्च बेहोरेर पेरिस बोलाएछन्। त्यहाँ पुगेको भोलिपल्ट प्रकाशकले कारमा राखेर शहर घुमाउन लगेछन्। त्यही क्रममा उनलाई बिक्रीमा रहेका बङ्गलाहरू देखाउँदै रोज्न लगाइएछ।

शशि भण्डारी लेकालीदेखि विचलनसम्म / जयदेव भट्टराई

यसपालिको फागुनले वैगुन गरेर गयो नेपाली साहित्यलाई । डायमनशम्सेर राणा, शशि भण्डारी, हृषीकेश उपाध्याय जस्ता स्रष्टालाई एकैपटक गुमाउनुपर्‍यो । उपन्यास लेखेर तयार पार्ने, 'मेरो म' नामक संस्मरणको कृति प्रकाशित गर्ने कृष्णप्रसाद भट्टराईसमेत यही फागुन महिनामै जानुभयो । राजनीति क्षेत्रमा त्यागी, सङ्घर्षशील, सन्त र योद्धाका रूपमा प्रसिद्धि कमाउनुभएका नेपाली काङ्गे्रसका संस्थापक कृष्णप्रसाद भट्टराई राजनीति क्षेत्रमा बौद्धिक व्यक्तित्वको रूपमा सुपरिचित नाम हो । उपन्यास लेखन, संस्मरण प्रकाशनबाट साहित्यिक क्षेत्रमा पनि उहाँले आफूलाई उभ्याउनु भयो । कुनै पार्टीको ठूलो नेता भएपछि उसले बोलेका, भाषण गरेका, प

Pages

Comments

Subscribe to Memoir Personality