Loading

नेपाली

आमा बन्यौ निष्ठूर / रुद्र ज्ञवाली

Rudra Gyawaliसम्वत् साल थियो बहत्तर नयाँ बैशाख मैन्हा थियो
बाह्रौं सौर्य गते र सप्तम तिथी आकाश मैलो थियो
छुट्टीमा शनिवारको दिन सबै सामान्य लाग्थ्यो तर
घुम्दै बाह्र थियो सुई समयको काँपिन् धरा थर्थर

घाँटी च्याप्प सुक्यो र ढक्ढक गरी बढ्दै गयोे स्पन्दन
छातिभित्र अनिष्टको अगतिलो घण्टी बज्यो टङ्टङ
हल्लिए सबथोक कम्पित भए गाग्री घडा पल्टिए
ढोका झ्याल दलिन कट्कट गरी थर्केर काँप्दै थिए

Author: 
Segments: 

एउटा सांस्कृतिक क्रान्ति चाहिएको छ / सत्यमोहन जोशी

Satya Mohan Joshiमहाभूकम्पले हामीलाई देश निर्माणमा एकजुट भएर लाग्ने भावना प्रदान गरेको छ । प्राकृतिक संकटले निम्त्याएको राष्ट्रिय एकताको भावना महत्त्वपूर्ण छ । भूकम्पबाट भएको क्षतिलाई कसरी शक्तिमा परिवर्तन गर्ने भन्ने प्रश्न अब मुख्य हो । आज हुर्किंदै गरेको नयाँ पुस्ताका लागि पनि यस्तो भावना जरुरी भइसक्यो ।

भर्खरै संसद्मा पारित संकल्प प्रस्तावको भावना महत्त्वपूर्ण छ । त्यसलाई चरितार्थ गर्ने–नगर्ने हामी नेपालीमा निर्भर छ । यस सन्दर्भमा एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले संसद्मा दिएको अभिव्यक्तिले मलाई छोयो । ‘हामीले आआफ्ना दलीय स्वार्थ र संकुचनभन्दा बाहिर आएर राष्ट्रिय दृष्टिकोण राखेर उठाऔं, त्यसले नयाँ संविधान र राष्ट्रिय पुनर्निर्माणको भावना निर्माण हुन्छ,’ भनी उहाँले भन्नुभएको छ । हाम्रा नेताहरूको घैंटोमा घाम लागेको संकेत हो यो । उहाँहरूलाई आ–आफ्नै डम्फु बजाएर देश बन्दैन भन्ने चेतना भएजस्तो छ ।

Segments: 

भुइँचालो, भुइँचालो ! देशै काम्न थाल्यो / राष्ट्रकवि माधव घिमिरे

Nepal Army rescuing few months old baby alive in earthquakeभुइँचालो, भुइँचालो ! देशै काम्न थाल्यो

अनायासै देशै थाम्न– जुट्यो हातेमालो

 

कराउँदै रूखदेखि सारा पन्छी उडे

उडूँ भने, पंख छैन भुइँमा मान्छे लडे

घर ढले, मन्दिर ढले, धूलो उड्न थाल्यो

खोज गर्न, खबर गर्न– जुट्यो हातेमालो

Segments: 

उही नयाँ साल आएको छ / चार्ली डेल्टा बराल

Calendarविक्रम सम्वत् दुई हजार एकहत्तर

अब कहिल्यै फर्कने छैन

तर बैशाख एक गते, सालको पहिलो दिन

हरेक साल फर्किफर्की आउँछ

 

बैशाख एक गते , ठूलाबडाहरुको दिन

निकै रमाइलो दिन , देशवासीले

शुभकामना , सन्देश पाउने दिन

गरीबले मनको लड्डु घिउसँग खाने दिन

Segments: 

Rachana 135

Rachana Nepali Literary Magazineरचना साहित्यिक प्रकाशन 
वर्ष ५४, अंक ५, पूर्णांक १३५, २०७१

Magazine: 

कला र साहित्यमा बिम्ब / तेजेश्वरबाबु ग्वंगः

प्रतीक र विम्ब शाब्दिक रूपमा दुई अलग शब्द हुन् । रूपमा मात्र नभई अर्थमा पनि यी अलग छन् । समान गुणका आधारमा कुनै दृश्य वा अदृश्य अन्य कुनै वस्तु/भावको कल्पना गरी प्रतिविम्बका रूपमा प्रस्तुत गरिएका आकार-प्रकार, वस्तु, चिन्ह आदिलाई प्रतीक भन्ने चलन छ । त्यसकारण प्रतीक कुनै भाव, वस्तु, चिन्हको उही वा उस्तै रूप हुनुपर्छ भन्ने हुँदैन । सरल रूपमा बुझ्न र बुझाउन भगिरथका अनुरोधलाई महादेवले आफ्नो जटामा अल्झिनेगरी स्वर्गङ्गा थापिदिए । हेर्दा स्वैरकल्पना जस्तो देखिने यस आख्यान आफैं बर्चस्व राख्छ ।

Segments: 

दुई ध्रुव / राजेन्द्र पराजुली

दुई ध्रुव अर्थात् डा. धु्रवचन्द्र गौतम र धु्रव सापकोटाबीच थुप्रै असमानता छन्, तर तिनको किनारा एउटै छ। दुवैजना साहित्यको गन्तव्य खोज्दै हिँडेका छन्। असमानता वैचारिक र उद्देश्यपरकताको अर्थमा होइन। गौतम वीरगञ्जको तातोमा जन्मिए, सापकोटा काभ्रेपलाञ्चोक, कुशादेवीको शीतल डाँडामा। तिनलाई भेट गरायो यो कचौरे राजधानी काठमाडौँले र अटुट मित्रताको जोडी बनाइदियो साहित्यले। र, केन्द्रमा रह्यो २० को दशकको कथाप्रधान साहित्यिक पत्रिका ‘प्रतीक'। त्यसका सम्पादक थिए सापकोटा र अर्का साहित्यकार हरि अधिकारी।

Rachana 134

Nepali Literature Rachana Magazine 134रचना साहित्यिक प्रकाशन
वर्ष ५४, अंक ५, पूर्णांक १३४, पुस-माघ २०७१

यस अंकमाः कृष्णभक्त श्रेष्ठ, राजेश्वर देवकोटा, डा बमबहादुर जिताली, डा खलु, रामभरोस कपाडि भ्रमर, त्रिपुरा पौडेल, विवश पोखरेल, बाबुराम लामिछाने, गोविन्द नेपाल, मनु विश्वकर्मा, राकेश कार्की, पूजा आराधना, ध्रुव सापकोटा, श्याम दाहाल, प्रकाशमणि दाहाल, प्रमोद गिरी, निर्मोही ब्यास, इन्द्रकुमार श्रेष्ठ, विश्वनाथ भट्टराई, प्रा डा हरिहर भण्डारी, ठाकुर शर्मा भण्डारी, रेणु चालिसे, प्रतीक घिमिरे, उपेन्द्र गौतम, शिव रेग्मी, रोचक घिमिरे तथा शशि शाह ।

Magazine: 

कवि नै हुन् धर्मराज थापा / कमल दीक्षित

Dharmaraj Thapaधर्मराज थापालाई मैले कैलेदेखि चिनें भनेर सोधियो भने म भन्नेछु– ‘अनन्तकालदेखि।’ त्यो मेरो अतिशयोक्ति हुनेछ तर कुरा साँचो हो। यसरी छाउनुभएको थियो उहाँ नेपाली समाजमा, नेपाली जातिमा कुनै बेला, उहाँका गीतका एकएक गेडा प्रत्येक नेपालीले आफ्नै बोली हो भन्ठान्थ्यो। भावनाको कुरा छाडेर वास्तविक कुरा गरूँ भने भन्नुपर्छ, धर्मराजजीलाई मैले पैले कलकत्तामा भेटेको हुँ सन् १९५३ मा।

कान अर्थात् दुःख सुन्ने अंग / रविन गिरी

२१ जनवरी दिउँसो भावनामा चुर्लुम्म भीएस नयपाल रोए । त्यो रात र भोलिपल्ट बिहानभरि पानी पर्‍यो । आँसु र पानीको अनौठो संयोग शायद समयसँग जोडिएको थियो । अघिल्लो दिन जावेद अख्तरले वक्त अर्थात् समयबारे नै लेखिएको कविताको पंक्ति सुनाएका थिए:

‘वक्त !

ये वक्त क्या है

ये क्या है आखिर जो मसल्सल गुजर रहा है

ये जब न गुजरा था तब कहाँ था ?

कहीं तो होगा !

गुजर गया है तो अब कहाँ है ?

कहीं तो होगा !

कहाँ से आया, किधर गया है ?

ये कब से कब तक का सिलसिला है ?

ये वक्त क्या है ?…’

Author: 

Pages

Comments

Subscribe to नेपाली