Criticism

Nepali Literature Criticism समालोचना

नेपाली निबन्धको अपूर्ण इतिहास

कवि, पत्रकार एवं बालसाहित्य सर्जक प्रमोद प्रधान केही समययतादेखि साहित्यका विभिन्न पक्ष्ाका अध्येता, अनुसन्धाता, समालोचक र इतिहासलेखकजस्ता विविध अवतारमा देखिँदै आएका छन् । उनले केही वर्षपहिले सम्पादन गरी प्रकाशमा ल्याएको नेपाली यौन कथा -दुई भाग) चर्चित र लोकपि्रय रहेको थियो भने मोरङमा पत्रकारतिाको अर्धशताब्दी, नेपाली बालसाहित्यको इतिहास र नेपाली बालवाङ्मय परचिय कोशजस्ता ग्रन्थहरूले तत्तत् विषयका विद्यार्थी र अनुसन्धानकर्ताहरूलाई उपयोगी सन्दर्भ उपलब्ध गराएका छन् । यसअघि विभिन्न विधा र विषयका २२ थान कृतिको

Author
Segments

डोरबहादुर विष्टको उपन्यास सोताला

बिहीबारको साँझ ह्वाइट हाउसमा चिनियाँ राष्ट्रपति हु जिन्ताओको स्वागतमा आयोजित राजकीय रात्रिभोजमा रमिरहेका अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले सडकमा गुञ्जिरहेको विरोधको आवाज सायदै सुने। किनकि यो बेला उनी अमेरिका चीन व्यापार कसरी बढाउने भन्नेबारे मग्न थिए। चिनियाँ मुद्रा युआनको मूल्य बढाउन अनुरोध गरिरहेका थिए। परमाणु हतियारमा केही मिनेट कुरा गरेर र चीनमाथि उत्तरकोरियालाई तह लगाउन ओबामाको आग्रह थियो।

Author
Segments

एब्स्ट्रयाक्ट चिन्तन प्याजको अमूर्ततामा लामिछाने / चूडामणि काफ्ले

शङ्कर लामिछाने आधुनिक नेपाली साहित्यका उल्लेखनीय प्रतिभा हुन् । नेपाली साहित्यमा उनको योगदान अविस्मरणीय छ । विशेषतः लेखक शङ्कर लामिछानेको कलमबाट आधुनिक नेपाली निबन्ध विधाले नयाा दिशा प्राप्त गरेको देखिन्छ । उनका निबन्धहरू शाश्वत साहित्यिक मूल्ययुक्त छन् । वर्तमान युगका बौद्धिक समस्याहरूलाई निजात्मक र नवीन ढााचामा प्रस्तुत गरिएका उनका निबन्धहरू न्ोपाली साहित्यका अमर रचना हुन् । नेपाली निबन्धजगत्का यस किसिमका अमर स्रष्टा लामिछानेको निबन्धकारिता एवं उनको चर्चित निबन्धरचना एब्स्ट्रयाक्ट चिन्तन प्याजको विश्लेषण गर्ने सन्दर्भमा यस समालोचनाको विषयप्रवेश भएको हो ।

Segments

उदाहरणीय लघुकथासङ्ग्रह 'अर्जुनदृष्टि' / भाउपन्थी

डा. रवीन्द्र समीर नेपाली लघुकथालेखनका क्षेत्रका एक परिचित र चर्चित सर्जकको नाम हो । उनका यसअघि चार वटा लघुकथासङ्ग्रह प्रकाशित छन् । डा. समीरको प्रस्तुत लघुकथासङ्ग्रह 'अर्जुनदृष्टि' मा पूर्वप्रकाशित तर अप्राप्य भइसकेका र नयाँ गरी १०८ वटा लघुकथा समाविष्ट छन् । सबै लघुकथाहरू स्तरीय र लेखकीय कौशलका परिचायक छन् । कथाका विषयवस्तु चयनप्र्रति पनि डा. समीर अत्यन्त सजग र चनाखा देखिन्छन् । कथाविषयलाई उनी राम्ररी पर्गेलेर त्यसको गहन विश्लेषणपछि कथा रचनामा ढाल्ने गर्छन् उनी ।

Segments

नेपाली कथाहरूको अर्को एउटा संकलन

साहित्यकार राजेन्द्र पराजुलीको सम्पादनमा हालसालै प्रकाशित नेपाली राजनीतिक कथाहरू नामक संग्रहमा नेपाली कथा साहित्यका सुरुसुरुका सफल सर्जक गुरुप्रसाद मैनालीदेखि युवा आख्यानकार नयनराज पाण्डेसम्म ३७ जना लेखकका, सम्पादकका शब्दमा, "विभिन्न समयमा नेपालभित्रकै राजनीतिक उतारचढाव, विसंगति विकृति र राजनीतिक संस्कारगत पक्ष्ालाई विषयवस्तु बनाएर लेखिएका कथाहरू समेटिएका छन् ।" सम्पादक पराजुलीको यो बयानमाथि प्रशस्त विवाद गर्न सकिन्छ । मानवसमाजका प्रायः सबै पक्षमाथि परोक्ष वा प्रत्यक्ष रूपमा गहिरो प्रभाव पार्ने

Author
Segments

खरो उत्रिन नसकेको 'मेरो म'

एक महान् व्यक्तिले लेखेको सामान्य स्तरको आत्मकथाको पुस्तकका रूपमा आएको मेरो मले सन्तनेता कृष्णप्रसाद भट्टराईको अनन्य प्रशंसक यस लेखकलाई अलिकति निराश बनाएको छ। यस कृतिले श्रीयुत भट्टराईजीको कीर्तिसमुज्वल जीवनको कहानी र त्यसको आलोकमा उहाँले नेतृत्व गरेको युगलाई पाठकको धीत मर्ने गरी प्रस्तुत गर्न सकेको छैन। आधुनिक नेपालका इतिहास-निर्माताहरूमध्येका एक अग्रणी व्यक्तित्व कृष्णप्रसाद भट्टराईको आत्मकथा अधूरो-अपूरो ढंगमा र अनगिन्ती मुद्रण-त्रुटिका साथ आउनु नरमाइलो लाग्ने विषय हो।

Author
Segments

सही कदम तर अपूरो कृति/ रमण घिमिरे

नेपालको शैक्षिक र प्रशासनिक वृत्तमा सुरेशराज शर्मा एक प्रतिष्ठित र परििचत नाम हो। उनले काठमाडौँ भ्याली क्याम्पसदेखि काठमाडौँ विश्वविद्यालयसम्मको यात्रामा जुन लगन, मिहिनेत र बुद्धिमत्तापूर्ण भूमिका निर्वाह गरे, त्यो आफैँमा उदाहरणीय छ। यसै विषयमा यसअघि प्रकाशित शर्माको कृति काठमाडौँ विश्वविद्यालय कठिन यात्राका पाइलाहरूले उनले शिक्षाक्षेत्रमा पुर्‍याएको योगदानको अधिकतम् लेखाजोखा गरेको छ। त्यो लेखाजोखाले भन्छ, सुरेशराज शर्मा शिक्षाक्षेत्रको सम्वर्द्धनकै लागि जन्मिएका विदुषी हुन्।

Author
Segments