Poem

Nepali Poetry Poem नेपाली कविता

जीवन वन / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

जादूगर्नी छ माया, उसपछि वनमा लोभिएको शिकारी

बिर्सी माता पिता नै, घर, स्वजन, सबै राज्य छाडेर भारी ।

भुल्छौं हामी अनेकौं झिलिमिलिहरुमा, मोह प्याला लिएर

आई आँधी सबै त्यो उडिकन चलदामा पशू झैं भएर ।।

 

प्यालामा गुम्छ सारा भुलि अरतिहरू, बिर्सिहाल्छौं स्वदेश

सामग्रीमा विलासी घुमि घुमि रहँदा जान्छ सच्चाइ, होश ।

आफ्नो देखी अवस्था पछि पछि पछुतो लागि रोएर हिंड्छौं

आफू रोकेर बस्ने जति, पथ मिलदा स्वर्गको तर्फ बढ्छौं ।।

 

हाम्रो हो स्वर्ग राम्रो घर, जन त्यसमा देवता छन् उज्याला,

Segments

सम्झना / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

जब पृथिवीमा बादल आउँछ

    जीवनमाथि विषाद

जब बर्षन्छन् आँसु झरी

    उरमा शुष्क उजाड

जब सब तर्क बिलौना बन्छन्

    पीडा मनका याद

भूकम्पपछिका स्वप्न शहर

    सम्झनु औंसी रात

 

चिच्याहट मरुभूमिमा, पुग्दछ हात निधार

जीवन, बन्दछ धिक्कार, सफल बलीटो पार ।

गर्छु बिरानो निष्ठुरी संसार-जङ्गलभित्र पुकार

जब जिउन नै बन्दछ बोझा, मनमा हाहाकार ।

तब सम्झन्छु आँसु अडाई पलकविषे तिमीलाई

 

सम्झनामा खिल्दछ उपवन

    रङ्ग र रस पाई ।

Segments

कुहु-कुहु / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

को हँ ? को हँ वनमा कुन को हो

गर्छ क्या कुहुकुहू सुन ओहो !

हैन हैन म त हैन म हैन

को हँ को हँ तर को चिनिँदैन ।

 

फूलमा छ कि ? कि छाँग हरामा ?

वासमा छ कि उ हुन्छ चरामा ।

या मुनातिर ? कि एक मुनामा ?

हुन्छ भान सपना विपनामा ?

 

को हँ को हँ म त चिन्दिन हेर

झल्किँदो रस अनेक लिएर ।

लुक्छ को भन वसन्त फुलाई

यो सवाल रसिलो छ मलाई ।

 

को हँ ? को हँ सित सोध्छ सारा

बालचित्त लहरी रसधारा ।

को बनाउँछ वसन्त रंगीन

सिर्जनाहरू गरेर नवीन ।

Segments

पैसा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

पैसा छ क्या चमकदार र मोलवाला

आँखा हुने जगतका यसमै उज्याला ।

          क्या गोलगोल अनमोल छ चट्ट बान्की

          यो हातमा हुन गए मन उड्छ सन्की ।।

संसार गोल छ धनै पनि बाटुलो छ

पैसा यही सब कुराहरूमा ठूलो छ ।

          पैसा भए हृदयमा सुखले खुलो छ

          पैसा यही सकल रोगविशे मुलो छ ।।

पैसा छ जे छ अनि के यहाँ र फेरि

पैसा भए कम जगत् छ हुने अँधेरी ।

          पैसा छ शेर, धन औ बल तेज जान

Segments

सिंह र मूसा / लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

थियो गर्मी वेला हपहप थियो घाम बहुत

बले झैँ आकाशै दनदन थियो धप्धपसित ।

 

बडो मानी गर्मी रुखतल सुती शीतलसित

झिकी जिभ्रो खस्रो ढलकसँग लेटी सुखसित ।।

 

थियो यौटा ठूलो सकल पशुको सिंह वनको

दुवै चिम्ली आँखा सुखसँग डटेको अति निको ।

 

छहारी हाँगाको हृदयकन ठण्डा गरिदिने

चरा बस्ने बोल्ने तलतिर रहेको सुख दिने ।।

 

बडो मस्ती पाई सुखसँग निदाईकन त्यहाँ

रहेको वेलामा सकल पशुको इन्द्र सुखमा ।

 

जरा बाङ्गा खोपी तलतिर बसेको अलिकति

त्यहाँ निस्के मूसा खुरुरुरु गरी दौडन कति ।।

Segments

गुनासो / गोपालप्रसाद रिमाल

म अहिल्यै त नमरुँ, नमरुँ !
मेरो यही एउटा इच्छा, यही एउटा पुकार
एउटै यो जिउँदो गुनासो, रहीरही ठुँग्ने यो
एउटै पीर—
म नमरुँ, अहिल्यै नमरुँ !
मैले नहिर्काई चित्तै नबुभ्mने गरी थाहा पाएँ—
मेरा यी पाखुरामा कुन बल लुकेका रहेछन्—
म वालिजत्तिकै बली रहेछु—मलाई हटाउन रामले जस्तै
लुकेर प्रहार गर्नुपर्ने रहेछ ।
त्यसैले मेरो यो भुजाको बलले,
मेरो हृदयमा जागेको जहरिलो घृणाले,
मेरो धारिलो मस्तिष्कको चोटले
मेरो दुश्मनमाथि म आफ्नो पनि माया मारेर
निस्फिक्री नबज्रेसम्म,
मलाई मारेर आजसम्म बाँचिरहेका दुश्मनलाई
लम्पसार पार्दै—

Segments

तिमी को ? / गोपालप्रसाद रिमाल

यहाँ हामीलाई आफ्नो अशक्यता नै प्रिय छ,
त्यसलाई छोप्ने अहङ्कार नै प्रिय छ !
त्यो उदाङ्ग पार्न खोज्ने तिमी को ?
यहाँ हामीलाई यो अलमल नै प्रिय छ,
यो धरमर नै प्रिय छ;
तर, हामी त्यसो भन्न चाहँदैनौं;
त्यो भन्ने तिमी को ?
यहाँ श्रृङ्खला ल्याउन खोज्ने तिमी को ?
हामीलाई हाम्रो हार नै प्रिय छ,
दुर्गति नै प्रिय छ,
यो पसारो नै प्रिय छ,
उठाउन खोज्ने तिमी को ?
हामीलाई हाम्रो सुधार चाहिएको छैन,
क्रान्ति चाहिएको छैन,
उधारो गुण र क्रान्तिको भ्रान्ति
कसैले केहीबेरको लागि दिए हुन्थ्यो भन्ने हाम्रो जपना छ,

Segments

रजतजयन्ती / गोपालप्रसाद रिमाल

आज रजतजयन्ती ।
आँखा, तँ बन्द हो–
तेरो नक्कलझक्कलको आज के काम ?
नाक, तँ टालिई–
तेरो सुँध्ने शक्तिलाई आज विर्सिदे ।
यो उत्ताउलो पूmलले लटरम्म वसन्त त होइन ?
दशै इन्द्रियहरु, आफ्ना थान्का लाग ।
तिमीहरुको घमण्डको पखेटा
आज काटिदिन्छु ।
जोसित इच्छा छ यसैसित सोध ।
सवै एकै स्वरमा जवाफ दिनेछन्–
”आज हाम्रो आनन्द दिवस हो–
यो दिन ननिभ्ने गरी उज्ज्वल छ ;
आज रजतजयन्ती ।”
(क)

Segments

आमाको वेदना / गोपालप्रसाद रिमाल

रात अज्ञानझैँ अँध्यारो थियो;
स्वर्थजस्तै चिसो बतासको हुरी थियो;
अहङ्कारझैँ मेघ गर्जिरहेको थियो;
कुच्रिँदा कुच्रिँदै मेरो छातीमा
अकस्मात् बिजुलीझैँ झिलिक्क भो ।
एउटा आगो,
एउटा रश्मिपुञ्जको उदय भइदिए कस्तो हुन्थ्यो,
जसले यस तमलाई ज्योतिर्मय तुल्याइदेओस् !
कस्तो हुन्थ्यो !!
* * *
अनि एक झिसमिसे बिहान,
जब सूर्यले आफ्नो पहिलो सुनौलो तीर
अन्धकारतिर हानेका मात्र के थिए-
मलाई मीठो थाहा भयो ।
मभित्र एउटा आगो जन्मेको छ,
जो बिस्तारै रूप पाउन लागिरहेछ ।
यस ज्ञानले मेरो मस्तिष्कमा
सपनाको वसन्त ओइरिदियो;
आशाको साउने भेल पोखिदियो;

Segments